Hoe zorgen we dat een nieuwe generatie blijft fietsen, nu de manier waarop jongeren fietsen verandert?

Elk jaar is het een terugkerend verschijnsel: duizenden Overijsselse jongeren pakken dagelijks de fiets weer naar school. Voor veel brugklassers is het zelfs de eerste keer dat ze zelfstandig langere afstanden fietsen.

Opkomst van de elektrische fiets

We zien de afgelopen jaren een ontwikkeling bij deze grote groep schoolgaande fietsers. Waar eerst jongeren met name fietsten op reguliere fietsen, maakt nu de elektrische fiets zijn opmars. Waar in 2021 nog maar 11% van de jongeren gebruikmaakte van de elektrische fiets, is dat nu 29% (25% hiervan bestaat uit fatbikes) (RIVM, 2026). Op zich hoeft dat niet nadelig te zijn. Door de elektrische fiets worden langere afstanden ‘befietsbaarder’. Dit maakt dat jongeren eerder de fiets pakken dan bijvoorbeeld de scooter, auto of bus. Hierdoor fietsen er per saldo meer jongeren dan wanneer de elektrische fiets er niet was geweest. Toch heeft het ook nadelen. Het RIVM geeft aan dat jongeren door de mindere inspanning mogelijk minder snel aan hun beweegrichtlijn komen. Daarnaast vinden er relatief veel ongelukken plaats met elektrische fietsen, en zijn deze vaker ernstiger van aard door de hogere snelheden die elektrische fietsen kunnen halen.

De vakanties zijn weer voorbij, maar het fietslandschap verandert

Elektrische fiets: meer plezier, meer risico?

Aan de ene kant zien we dat er meer (ernstige) ongelukken zijn met elektrische fietsen. De huidige discussie over fatbikes onderschrijft dat ook: we horen veel negatieve berichten over risicogedrag op fatbikes. Aan de andere kant laat onderzoek zien dat dit beeld genuanceerder ligt dan het lijkt. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM, 2026) geeft aan dat hoewel er meer jongeren op de spoedeisende hulp komen na een ongeluk met een e-bike, het risicogedrag zelf niet per se is veranderd ten opzichte van de tijd dat jongeren enkel op een reguliere fiets fietsten. Ongeveer 7 op de 10 jongeren op een e-fiets vertoont weleens risicogedrag, zoals fietsen met een koptelefoon op of op de stoep. Dit aandeel verschilt volgens KiM echter niet veel van jongeren op een gewone fiets.

Wat voor impact heeft de elektrische fiets op de verkeersveiligheid?

Jongeren blijven dus risicogedrag vertonen, maar de impact is nu aanmerkelijk groter door de hogere snelheid van e-bikes. Hier ligt een belangrijk aandachtspunt: is onze huidige fietsinfrastructuur nog ingericht op het fietsverkeer van vandaag? Op dezelfde route bevinden zich inmiddels gewone fietsen, e-bikes, fatbikes, bakfietsen en andere voertuigen. Dat maakt een route niet automatisch onveilig, maar het is wel aanleiding om opnieuw naar capaciteit, kruisingen, breedte en snelheidsverschillen te kijken. CROW wijst erop dat fietspaden te maken krijgen met een groeiend aantal gebruikers en nieuwe voertuigen, waaronder elektrische en aangepaste fietsen. De breedte van fietspaden beïnvloedt daarbij zowel verkeersveiligheid als comfort: op smallere fietspaden zijn de veiligheidsrisico’s groter.

Uitdaging voor Overijssel

Hier ligt een belangrijke uitdaging voor Overijssel. Om ervoor te zorgen dat jongeren blijven fietsen en de risico’s zo klein mogelijk te maken, is het van belang hier actief op in te springen. Door goed te kijken naar de infrastructuur en deze toekomstbestendig te maken, zorgen we voor een veiligere schooltocht en maken we in Overijssel (nog) meer veilige fietskilometers!

Wat kun je zelf doen?

Voor beleidsmakers en wegbeheerders: dit is het moment om bestaande fietsroutes tegen het licht te houden, juist rond scholen, waar de mix aan voertuigen - en dus de snelheidsverschillen - het grootst is. En voor ouders, jongeren en studenten: check voor het nieuwe schooljaar niet alleen de bandenspanning, maar ook je eigen fietsgedrag. Rijd je op een e-bike of fatbike? Houd dan extra rekening met je snelheid op drukke schoolroutes - en zet die koptelefoon af in het verkeer. Je bent vaak sneller dan je zelf denkt.

Meer data of achtergrondinfo nodig?

Ben je betrokken bij een voorlichtingscampagne of fietsen – al dan niet – in combinatie met veilig fietsgedrag van jongeren? Of heb je meer of diepgaande data of onderzoeksgegevens nodig? Kom gerust in contact met de adviseurs van 365 dagen fietsen.

Bronnen

● RIVM (2026). Forse stijging van het aantal jongeren en jongvolwassenen dat elektrisch fietst. ● Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid – KiM (2026). E-fietsgebruik door kinderen en jongeren. ● CROW. Breedte fietspaden – Leidraad toegankelijkheid.